- هامون ایران - https://www.hamooniran.ir -

آموزش اخلاق محیط زیست به کودکان

 

بحران های محیط زیستی در جامعه ما یکی از شدیدترین بحرانهای محیط زیستی در دنیا است که عمده آن به سبب فقدان آموزشهای لازم و عدم آگاهی کافی ما نسبت به محیط زیست بوده است. خرده آموزشهایی که هم که به افراد داده شده است، به سبب فقدان یک چارچوب منظم و منقح، و نیز عدم آموزش آن در سنین کودکی، فاقد تأثیرگذاری لازم هستند. اساساً شخصیت انسان در نخستین سالهای زندگی پی ریزی می شود و آنچه که در آن دوره فراگرفته می شود تا پایان عمر همراه او خواهد بود.

همانگونه که در تفکر انتقادی گفته می شود که آموزشهای تفکر و استدلال ورزی باید در سنین ۶ تا ۱۲ سال آموزش داده شود، در بحث اخلاق محیط زیست باید بدین گونه عمل کرد. در واقع، ساخت بستر فرهنگی مناسب جهت حفاظت از محیط زیست در دوران کودکی شکل می گیرد و از این طریق باور زیست محیطی به تدریج در افراد ایجاد می گردد. کودکان ما باید در همان سنین کودکی دریابند که محیط زیست، اعم از درختان، حیوانات، زمین، آسمان و …، به خودی خود ارزشمند و دارای احترام هستند و به همین سبب، باید چگونگی و چرایی استفاده از آن آموزش داده شود. کودکان باید یاد بگیرند که از کاغذ در حد لازم استفاده کنند، زباله کمتری تولید کنند، آب را هدر ندهند، شاخه های درختان را نشکند و گلها را لگد نکنند و … .

از این رو، تدوین چارچوبی برای ارتقا اخلاق محیط زیستی، بدون توجه به رفتار کودکان نسبت به محیط زیست، امری ناکارآمد و عقیم است و در این راستا می توان اقدامات زیر را انجام داد:

۱- گنجاندن مسائل زیست محیطی در کتاب های درسی تمامی مقاطع تحصیلی به ویژه دبستان

۲- ارتقای سلامت و گسترش فرهنگ زیست محیطی در برنامه ی آموزشی قبل از دبستان

۳- برنامه های آموزشی مدارس و فرهنگ سازی اجتماعی

۴- استفاده از رسانه ها مانند تلویزیون و مطبوعات در آگاهی دادن به افراد (مخصوصاً کودکان)

۵- اختصاص یک روز در سال برای تمیز کردن طبیعت اطراف شهر ها توسط همه ی مردم و اتخاذ روش های تشویقی

۶- راهپیمایی گروه های مختلف اجتماعی به ویژه کودکان دبستانی در روزهایی خاص و حمل پلاکارد هایی برای درخواست محیط پاک

۷- آموزش و تشویق کودکان برای جداسازی مواد قابل بازیافت از زباله ها

۸- استفاده از نقش فعال دانش آموزان در تدریس

۹- اردوهای طبیعت گردی برای مشاهده ی پارک های ملی و محیط زیست ایران

۱۰- ترغیب دانش آموزان برای همکاری در پاکسازی محیط زیست مانند کوهستان و سواحل دریا و …

۱۱- استفاده از هنر در آموزش حفاظت از محیط زیست ( نقاشی ، کاریکاتور ، خطاطی و … ) و برگزاری مسابقات در این زمینه