آگاهی حقوقی عموم مردم در مراودات فردی و اجتماعی شان، تاثیر زیادی دارد
گزارشی از آغاز فعالیت وب سایت خبری تخصصی حقوقی «دادورزی» و بررسی محتوا و اهداف راه اندازی آن
راضیه عقیلی مهر
صاحب امتیاز و مدیرمسوول وبسایت دادورزی
وب سایت خبری حقوقی دادورزی، رسانه ای تخصصی است که با هدف نشر اخبار و مطالب حقوقی در راستای افزایش دانش حقوقی عام و خاص راه اندازی شده است، این وب گاه خبری در طول سه سال از آغاز فعالیت خود کوشیده است تا با ارائه ی آگاهی های لازم در حوزه ی حقوق و قضا، جامعه را نسبت به حقوق فردی و اجتماعی شان آگاه کند. این کوشش در قالب ارائه ی مقالات و یادداشت های روزآمد حقوقی، نظریات به روز مشورتی، گفت و گو با مقامات قضایی و وکلای دادگستری، انتشار آراء وحدت رویه و سایر اخبار مرتبط با تشکیلات قوه قضاییه می باشد.
در این وب سایت خبری یادداشت هایی در قالب رویدادهای اجتماعی با محوریت مباحث حقوقی، فرد و جامعه توانسته ناهنجاری ها را شناسایی و با بسط به نظام حقوقی کشور بررسی و بحث کند. در جریان تولید محتوا به ویژه در بخش گفتگو و خبر و با توجه به گستره ی مجوز این رسانه که استان بوشهر است تنها تعدادی از وکلا و مقامات قضایی و روابط عمومی دادگستری استان بوشهر با این رسانه همراه و همگام بودند و به نوعی نقش آفرینی کردند. با توجه به این موضوع که این وب سایت در واقع می تواند فرصتی باشد برای حضور وکلا، کارآموزان و حقوق دانان محترم بوشهر تا مباحث حقوقی را در قالب مقاله، یادداشت و گفتگو به شکلی مطلوب برای مخاطبان خاص و عام مطرح کنند و در افزایش دانش حقوقی جامعه گام بردارند اما با استقبال خوبی تاکنون روبرو نبوده است.
ناگفته نماند بنا بود از ابتدا از سوی وب سایت خبری شرایطی محیا شود که بانوان وکیل بوشهری حضور پررنگی، هم در بخش گفت و گوها و هم در سایر بخش ها داشته باشند. چرا که این اصرار برای حضور پررنگ بانوان وکیل، جهت انعکاس توانمندی و تلاش این قشر در این جایگاه خطیر و حساس است که در ورای کج سلیقگی ها و قضاوت ها پنهان مانده است. اما این هدف نه تنها با حمایت وکلای محترم بانوی استان بوشهر جهت همکاری با این وب سایت خبری محقق نشد بلکه وکلای مرد هم به دلایلی از جمله نداشتن وقت کافی، روحیه معمول محافظه کاری در شغل وکالت، نداشتن آگاهی نسبت به موضوع مطروحه ـ با توجه به اینکه مباحث حقوقی بسیار گسترده است
ضرورت ایجاب می کند تخصصی نسبت به اطلاعات حقوقی ورود کرد وگرنه برای وکلا انتشار و عنوان هر مطلب غیرمعتبر می تواند تبعات حقوقی داشته باشد ـ و یا دلایل دیگری که در سایه برچسب امنیتی قرار می گیرد برخی از آن ها قادر به همکاری با وب سایت دادورزی نشدند و برخی از وکلا چه بانو و چه آقا که قول همکاری می دادند به ویژه در بخش گفت و گو و یادداشت به هر دلیل بد قول بودند! و دادورزی را از حضور موثرشان محروم کردند. علاوه بر این گفتگو با مقامات قضایی استان از جمله دادستان یا دادیار یا قاضی و مقاماتی که در یگان های نیروهای انتظامی فعالیت داشتند با محدودیت ها و مشکلات زیادی از جمله گرفتن مجوز، برچسب امنیتی و عدم تمایل فرد به دلیل حساسیت های شغلی موجب می شد تا وب سایت خبری حقوقی دادورزی نتواند به نحو مطلوب و شایسته اخبار و عملکرد مجموعه ی دادگستری استان بوشهر را پوشش دهد.
اما لازم است از روابط عمومی دادگستری استان بوشهر جناب گزدرازی تشکر کنم که از بعد از انتصاب شایسته ی مهدی مهرانگیز رئیس دادگستری استان بوشهر اخبار به روز از فعالیت های دادگستری را برای دادورزی جهت نشر ارسال می کنند. با همه ی این تفاصیل با در نظر گرفتن محدودیت ها و حساسیت های شغلی در حوزه ی قضایی، جامعه برای توسعه نیاز به آگاهی دارد و رسانه ها به عنوان رکنی از ارکان دموکراسی تکلیف به انتشار در جهت تنویر افکار عمومی دارند.
بیبنید اهمیت ورود پررنگ نیروهای متخصص حقوقی در جریان قانون گذاری و رفع خلاهای قانونی از آنجاست که در نظام حقوقی ایران ما با نبود قانون، ایرادات قانونی و بعضا سکوت قانون روبرو هستیم. که البته طی چند سال اخیر قوانین ما به لطف جامعه وکلا و دانشمندان حقوق دچار تغییر و تحول شده و با اصلاحیه در تحقق حقوق واقعی افراد قدم برداشته است. چه بسا که این اتفاق می تواند بسیاری از مشکلات دستگاه های قضایی و دادگستری ناشی از سکوت، ابهام، اجمال قانون گذار را نسبت به مسائل روز جامعه حل و فصل کند و قضات را از سردرگمی نجات دهد.
برای مثال قانون نحوه ی اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۷۷ که در سال ۱۳۹۴ به دلیل ابهامات و پاسخگو نبودن به نیازهای محکومان نسخ شد. ابهام و سکوت قانون در اختلافات حقوقی هم برای محکوم و هم برای خانواده او گران تمام می شود. در همین قانون نسخ شده ی نحوه ی اجرای محکومیت های مالی سال ۱۳۷۷ و اعمال ماده دو آن نسبت به محکومان مالی باعث افزایش تعداد محکومان مالی شد و به طبع آثار سوء آن گریبان خانواده ی محکومان را که بی گناه بودند نیز گرفت. هر چند این قانون در سال ۹۴ نسخ و قانون جدیدی که در آن هم حقوق فردی، اجتماعی محکوم و هم حقوق خانواده او به شکل عادلانه لحاظ گردید، مصوب شد یا دیگر تغییر و تحولات در حوزه ی کیفری و اصلاحات قانون مجازات اسلامی به نفع محکوم علیه و کاهش جمعیت زندانیان از سوی قوه قضاییه اتفاق افتاد. اما ما همچنان شاهد خلاها و ابهامات قانونی به ویژه در حوزه ی زنان هستیم.
در این فرصت از جامعه وکلا به عنوان نهاد مردمی و حقوق دانان درخواست می شود برای پیگیری و تصویب لایحه «حفظ کرامت و حمایت از زنان در برابر خشونت» اقدام کنند. این لایحه حدود دوازده سال است در کمیسیون حقوقی مجلس خاک می خورد و بعدا در کمیسیون اجتماعی مجلس مصوب شد اما برای تصویب در صحن مجلس وارد نشده است. و همچنین از سوی نمایندگان مجلس به عنوان وکلای عوام چه در بوشهر و چه در سایر استان ها پیگیری و حمایت نمی شود.
گفتنی است در جریان فعالیت این وب سایت خبری، کتابی تحت عنوان «جستارهایی در دادورزی» تالیف اینجانب چاپ و منتشر شد که حاوی بخشی از گفت و گوها و یادداشت های حقوقی بود. این کتاب از دو بخش گفت و گو و یادداشت تشکیل شده است. در بخش گفت و گو با توجه به نقطه اتصال مباحث حقوقی به موضوعات روانشناسی و اجتماعی و ریشه یابی ناهنجاری و آسیب های اجتماعی علاوه بر وکلا با صاحب نظران حوزه ی جامعه شناسی و روانشناسی در مورد موضوعات روز جامعه مصاحبه شده است. و بخش یادداشت، شامل موضوعات حقوقی و اجتماعی است که در دادورزی و سایر نشریات محلی به رشته تحریر درآمده است. به طور حتم آگاهی حقوقی عام مردم نسبت به مراودات معنوی و مادی و مالی شان چه در مسایل خصوصی و چه اجتماعی، زندگی درخوری را برایشان رقم می زند و آن ها را از مسایل بغرنجی که ممکن است گریبانگیرشان کند و آن ها را در صف دادخواهی قرار دهد دور می نماید.
این کتاب از سوی نشر «نای بند» در تابستان ۱۴۰۱ چاپ شد و در پی آن آیین رونمایی در عصر شنبه ۲۲ مرداد ماه در سالن اجتماعات حوزه هنری استان بوشهر با حضور رئیس کانون وکلای دادگستری استان بوشهر، رئیس مرکز وکلا و مشاوران قوه قضاییه استان بوشهر و جمعی از وکلا و اصحاب رسانه برگزار شد. در این آئین که با هدف تعامل موثر میان جامعه وکلا و اهالی رسانه با همراهی نشر نای بند تدارک دیده شده بود، دکتر بهرام فرهمند صابر رئیس کانون وکلای دادگستری بوشهر عنوان کرد: طی مدتی که از شروع فعالیت پایگاه خبری دادورزی می گذرد شاهد تلاش خستگی ناپذیر و جدی این رسانه در صدر تمام اخبار و رسانه های حقوقی که رصد می کنم، هستم.» فرهمند صابر با اشاره به اینکه «بهره مندی از یک رسانه تخصصی حقوقی یک خلاء ملموس و محسوس در استان بوشهر بود» افزود: «این روزنامه نگار به درستی متوجه این کمبود شد و تاکنون به خوبی هم در حال فعالیت است.»
همچنین رئیس کانون وکلای دادگستری استان بوشهر ضمن تبریک به مناسبت چاپ کتاب «جستارهایی در دادورزی» گفت: «این کتاب اثر بسیار برازنده ای است که در جهت افزایش دانش حقوقی عام و ساده سازی مفاهیم حقوقی چاپ و منتشر شده است. مباحثی که در آن مطرح شده و گفتگوهایی که با جمعی از وکلای دادگستری استان در آن رقم خورده در خور توجه است و مهم تر اینکه جرائم را از منظر جامعه شناسی و روانشناسی نیز مورد بحث قرار داده است. من این کتاب را به تمامی علاقه مندان به مباحث تخصصی حقوقی یا عام توصیه می کنم.»
همچنین در ادامه این آئین دکتر عباس برزگرزاده استاد دانشگاه و وکیل پایه یک دادگستری ضمن تبریک به مناسبت روز خبرنگار گفت: « به طور حتم در استان بوشهر به یک رسانه تخصصی حقوقی نیاز داشتیم. و راه اندازی و فعالیت رسانه دادورزی قابل ستایش است.»
برزگرزاده با انتقاد از ادبیات حقوقی رایج در قوانین ایران آن را «ادبیاتی عقب مانده خواند» و افزود: رسانه دادورزی به اهمیت ساده سازی مفاهیم حقوقی توجه کرده است و این اتفاق از سوی این فعال رسانه ای در بخش گفتگوها مشخص است. همچنین ورود به مباحث روانشناسی و جامعه شناسی و توجه به نقطه اتصال این مباحث با حقوق تخصصی قابل توجه است.»